Zegarki kwarcowe należą do najpopularniejszych czasomierzy na świecie. Są dokładne, wygodne w codziennym użytkowaniu i zazwyczaj wymagają mniej obsługi niż modele mechaniczne. Ich działanie opiera się na niewielkim kryształku kwarcu oraz układzie elektronicznym zasilanym energią z baterii lub innego źródła.
Zegarek kwarcowy co to znaczy?
Najprościej mówiąc, jest to zegarek, w którym odmierzanie czasu odbywa się dzięki drganiom kryształu kwarcu. Po doprowadzeniu napięcia elektrycznego kwarc zaczyna drgać z bardzo stabilną częstotliwością. Układ elektroniczny wykorzystuje te drgania do precyzyjnego odmierzania sekund.
Jeżeli ktoś zastanawia się, co to znaczy zegarek kwarcowy, najważniejsza różnica względem zegarka mechanicznego polega na źródle napędu. W typowym modelu mechanicznym energię dostarcza sprężyna, natomiast w zegarku kwarcowym mechanizm jest zasilany elektrycznie.
W zegarku wskazówkowym impulsy z układu elektronicznego sterują niewielkim silnikiem krokowym, który przesuwa wskazówki. W modelach cyfrowych informacja o czasie jest wyświetlana bezpośrednio na ekranie.
Jak działa mechanizm kwarcowy?
Wewnątrz zegarka znajduje się rezonator kwarcowy, który zazwyczaj drga z częstotliwością 32 768 Hz. Elektronika przelicza te drgania i zamienia je na regularne impulsy czasowe.
Tak duża liczba drgań na sekundę pozwala uzyskać znacznie większą stabilność chodu niż w wielu klasycznych zegarkach mechanicznych. Dzięki temu nawet niedrogie modele kwarcowe mogą zachowywać bardzo dobrą dokładność.
Wskazówka sekundowa w typowym zegarku kwarcowym przesuwa się zwykle raz na sekundę. To charakterystyczne zachowanie pozwala często odróżnić go od automatu, w którym sekundnik porusza się bardziej płynnie, wykonując kilka drobnych ruchów w ciągu sekundy.
Co to znaczy kwarcowy zegarek w praktyce?
Dla użytkownika oznacza to przede wszystkim wygodę. Taki czasomierz nie wymaga codziennego nakręcania i może działać przez wiele miesięcy lub lat bez większej ingerencji.
Jeśli pytamy, co to znaczy kwarcowy zegarek, warto też zwrócić uwagę na dokładność. Typowe modele mogą spieszyć się lub późnić o kilkanaście czy kilkadziesiąt sekund miesięcznie, choć dokładne parametry zależą od zastosowanego mechanizmu.
Bardziej zaawansowane konstrukcje potrafią osiągać jeszcze lepsze wyniki. Istnieją także zegarki z kompensacją temperatury, które ograniczają wpływ zmian otoczenia na pracę kryształu.
Czy zegarki kwarcowe są dobre?
Pod względem praktycznym to bardzo dobry wybór dla osób, które chcą po prostu założyć zegarek i nie martwić się częstym ustawianiem godziny. Kwarc jest zazwyczaj dokładniejszy od klasycznego mechanizmu automatycznego i wymaga mniej regularnej obsługi.
Dużą zaletą jest również cena. Prosty mechanizm kwarcowy może być stosunkowo tani w produkcji, dlatego można znaleźć zarówno niedrogie modele codzienne, jak i luksusowe zegarki wykorzystujące bardziej zaawansowane rozwiązania.
Nie oznacza to jednak, że zawsze będzie lepszy od mechanicznego. Miłośnicy zegarmistrzostwa często wybierają automaty lub modele nakręcane ręcznie ze względu na ich konstrukcję, sposób pracy i tradycyjny charakter.
Czy zegarek kwarcowy jest dokładniejszy od automatycznego?
W większości przypadków tak. Mechanizmy automatyczne są podatne na wpływ temperatury, pozycji zegarka, stopnia naciągnięcia sprężyny oraz wielu innych czynników.
Odchyłka dobrego automatu może wynosić kilka sekund na dobę, natomiast podstawowy kwarc często osiąga podobną wartość dopiero po kilku tygodniach. Nie należy jednak porównywać wszystkich zegarków wyłącznie na podstawie rodzaju napędu, ponieważ jakość mechanizmów może być bardzo różna.
Jeśli priorytetem jest możliwie dokładne wskazywanie czasu bez dodatkowych czynności, technologia kwarcowa ma wyraźną przewagę.
Jak długo działa zegarek kwarcowy?
Sam mechanizm może pracować przez wiele lat, a dobrze wykonany zegarek nawet przez kilka dekad. Nie oznacza to jednak, że przez cały ten czas będzie działał bez żadnej obsługi.
Najczęściej trzeba okresowo wymieniać baterię. W zależności od konstrukcji może ona wystarczyć mniej więcej na 1–3 lata, choć istnieją modele pracujące znacznie dłużej.
Żywotność zależy również od szczelności koperty, jakości zastosowanych podzespołów, częstotliwości użytkowania dodatkowych funkcji oraz warunków przechowywania. Zegarek narażony na wilgoć, wysoką temperaturę czy uderzenia może wymagać naprawy wcześniej.
Czy zegarek kwarcowy może działać 10 lub 20 lat?
Jest to jak najbardziej możliwe, pod warunkiem wymiany baterii i odpowiedniego użytkowania. Sam fakt, że urządzenie jest kwarcowe, nie oznacza ograniczonego czasu eksploatacji.
W starszych modelach po wielu latach mogą pojawić się problemy z silnikiem krokowym, elektroniką, uszczelkami albo elementami przekładni. Część usterek można naprawić, natomiast w tanich zegarkach czasem bardziej opłacalna jest wymiana całego mechanizmu.
Warto też pamiętać o regularnej kontroli baterii. Pozostawienie zużytego ogniwa przez długi czas może prowadzić do wycieku i uszkodzenia wnętrza zegarka.
Czy zegarki kwarcowe się nakręcają?
Standardowego modelu zasilanego baterią nie trzeba nakręcać. Energia potrzebna do jego działania pochodzi z ogniwa elektrycznego, więc klasyczne nakręcanie koronki nie ma tu takiej funkcji jak w zegarku mechanicznym.
Koronka nadal służy do ustawiania godziny, daty lub innych wskazań. Obracanie jej przy ustawianiu czasu nie oznacza jednak napinania sprężyny napędowej.
Istnieją wyjątki w postaci rozwiązań hybrydowych, które wykorzystują ruch nadgarstka do wytwarzania energii elektrycznej. Nie są jednak klasycznymi automatami, ponieważ odmierzanie czasu nadal może odbywać się elektronicznie za pomocą kwarcu.
Czy kwarcowy zegarek ma baterie?
Najczęściej tak. Typowy model wykorzystuje niewielką baterię guzikową umieszczoną wewnątrz koperty. Jej zadaniem jest zasilanie rezonatora, układu elektronicznego oraz silnika poruszającego wskazówkami.
Nie każdy zegarek kwarcowy działa jednak na zwykłej wymiennej baterii. Istnieją modele solarne, w których energia światła jest przetwarzana na prąd i magazynowana w akumulatorze.
Spotyka się również rozwiązania, w których ruch ręki napędza niewielki generator. Niezależnie od sposobu dostarczania energii sercem systemu nadal pozostaje elektroniczny układ odmierzający czas z wykorzystaniem kwarcu.
Jak poznać, że bateria w zegarku się kończy?
Najbardziej oczywistym objawem jest całkowite zatrzymanie wskazówek, ale niektóre mechanizmy wcześniej sygnalizują niski poziom energii. Sekundnik może wtedy zacząć przeskakiwać co kilka sekund zamiast wykonywać pojedynczy ruch co sekundę.
Taka funkcja występuje w wielu, ale nie we wszystkich modelach. Jeżeli zegarek zaczyna zachowywać się nietypowo, warto sprawdzić instrukcję konkretnego mechanizmu.
Baterii nie należy pozostawiać w zatrzymanym zegarku przez wiele lat. Zużyte ogniwo może ulec rozszczelnieniu, a substancje znajdujące się wewnątrz mogą uszkodzić elektronikę.
Ile kosztuje wymiana baterii?
Cena zależy od zegarka, rodzaju baterii oraz konstrukcji koperty. W prostych modelach koszt zazwyczaj nie jest wysoki, natomiast więcej może kosztować obsługa zegarków wymagających specjalnego otwierania lub ponownego sprawdzenia szczelności.
W zegarku wodoszczelnym warto rozważyć wymianę baterii w serwisie, który może również skontrolować stan uszczelki i wykonać próbę szczelności. Samo prawidłowe zamknięcie dekla nie zawsze gwarantuje zachowanie wcześniejszych parametrów.
Nie warto też dobierać przypadkowego ogniwa wyłącznie na podstawie jego średnicy. Bateria powinna odpowiadać oznaczeniu przewidzianemu dla danego mechanizmu.
Zegarek kwarcowy czy automatyczny?
Wybór zależy przede wszystkim od oczekiwań użytkownika. Osoba szukająca dokładności, wygody i niewielkich wymagań serwisowych zazwyczaj będzie zadowolona z kwarcu.
Automat może być atrakcyjniejszy dla kogoś, kto interesuje się mechaniką i chce mieć na nadgarstku urządzenie napędzane bez klasycznej baterii. Trzeba jednak zaakceptować większą odchyłkę chodu oraz potrzebę okresowego serwisowania.
Kwarc sprawdzi się szczególnie dobrze jako zegarek codzienny, sportowy lub roboczy. Można zostawić go na kilka dni w szufladzie, a po ponownym założeniu zazwyczaj nadal będzie wskazywał właściwą godzinę.
Czy tani zegarek kwarcowy może być dokładny?
Cena nie zawsze przekłada się bezpośrednio na precyzję odmierzania czasu. Nawet stosunkowo niedrogi mechanizm może działać bardzo dokładnie, ponieważ sama technologia kwarcowa zapewnia dużą stabilność.
Droższe modele mogą oferować natomiast lepszą kopertę, szkło szafirowe, bardziej dopracowane wykonanie, wyższą wodoszczelność lub zaawansowany mechanizm. Wysoka cena nie wynika więc wyłącznie z dokładności.
Przy zakupie warto zwracać uwagę nie tylko na napis quartz na tarczy, ale również na producenta mechanizmu, jakość koperty, rodzaj szkła, deklarowaną wodoszczelność oraz dostępność późniejszego serwisu.
Dla kogo zegarek kwarcowy będzie dobrym wyborem?
Taki czasomierz szczególnie dobrze sprawdza się u osób, które nie chcą regularnie ustawiać godziny ani pamiętać o nakręcaniu. Wystarczy okresowo wymienić baterię lub zadbać o odpowiednie ładowanie, jeśli model korzysta z energii słonecznej.
Kwarc jest także praktycznym rozwiązaniem dla kogoś, kto posiada kilka zegarków i zmienia je w zależności od okazji. Po kilku tygodniach nieużywania większość klasycznych automatów przestanie działać, natomiast model bateryjny nadal będzie pracował.
Nie trzeba więc traktować zegarka kwarcowego jako gorszej odmiany zegarka mechanicznego. Jest to po prostu inny sposób odmierzania czasu, który wyróżnia się dużą dokładnością, prostotą użytkowania i możliwością bardzo długiej eksploatacji przy podstawowej konserwacji.
Źródło: www.force.org.pl
