Coraz więcej nastolatków interesuje się zarabianiem pieniędzy przez internet, sprzedażą rękodzieła, prowadzeniem social mediów czy tworzeniem własnych usług. Nic więc dziwnego, że pojawia się pytanie, czy osoba niepełnoletnia może legalnie prowadzić firmę w Polsce. Wiele osób zakłada, że działalność gospodarczą można otworzyć dopiero po ukończeniu 18 lat, ale rzeczywistość wygląda nieco bardziej skomplikowanie.
Polskie przepisy przewidują pewne możliwości dla osób niepełnoletnich, jednak zakres ich działania jest ograniczony. Duże znaczenie mają tutaj zgoda rodziców, zdolność do czynności prawnych oraz rodzaj wykonywanej działalności. Warto wiedzieć, co dokładnie wolno 16-latkowi, a czego nadal nie może zrobić samodzielnie.
Ile trzeba mieć lat, aby otworzyć firmę?
W Polsce pełną działalność gospodarczą najłatwiej założyć po ukończeniu 18 lat, ponieważ osoba pełnoletnia posiada pełną zdolność do czynności prawnych. Oznacza to możliwość:
- podpisywania umów,
- zaciągania zobowiązań,
- wystawiania faktur,
- samodzielnego prowadzenia firmy,
- podejmowania decyzji biznesowych.
Osoby niepełnoletnie mają jedynie ograniczoną zdolność do czynności prawnych, co komplikuje prowadzenie działalności gospodarczej.
Czy 16-latek może otworzyć działalność gospodarczą?
Tak, ale w praktyce jest to znacznie trudniejsze niż w przypadku osoby pełnoletniej. Szesnastolatek posiada ograniczoną zdolność do czynności prawnych, dlatego wiele działań wymaga zgody przedstawiciela ustawowego, czyli najczęściej rodzica lub opiekuna. Teoretycznie możliwe jest zarejestrowanie działalności przez osobę niepełnoletnią, jednak:
- potrzebna jest zgoda rodziców,
- część umów wymaga dodatkowych formalności,
- banki mogą odmawiać założenia firmowego konta,
- pojawiają się problemy podatkowe i urzędowe.
W praktyce większość młodych osób decyduje się na prostsze rozwiązania, np. działalność nierejestrowaną.
Czy trzeba mieć 18 żeby założyć firmę?
Nie zawsze, ale ukończenie 18 lat bardzo ułatwia cały proces. Osoba pełnoletnia może samodzielnie:
- założyć działalność,
- podpisywać umowy,
- rozliczać podatki,
- prowadzić konto firmowe,
- odpowiadać za zobowiązania.
Przed osiągnięciem pełnoletności wiele formalności wymaga udziału rodziców lub opiekunów prawnych.
Co oznacza ograniczona zdolność do czynności prawnych?
Osoby między 13. a 18. rokiem życia mogą wykonywać część czynności prawnych samodzielnie, ale nie wszystkie. Bez zgody rodziców nastolatek może zwykle:
- robić drobne zakupy,
- zawierać niewielkie umowy życia codziennego,
- dysponować własnym kieszonkowym.
Prowadzenie firmy wiąże się jednak z:
- odpowiedzialnością finansową,
- umowami,
- podatkami,
- zobowiązaniami.
Dlatego przepisy traktują takie działania znacznie poważniej.
Dlaczego młodzi ludzie chcą zakładać firmy?
Coraz więcej nastolatków zarabia przez:
- internet,
- media społecznościowe,
- sprzedaż rękodzieła,
- grafikę komputerową,
- montaż filmów,
- korepetycje.
Wiele osób chce działać legalnie i wystawiać rachunki lub faktury, dlatego zaczyna interesować się działalnością gospodarczą już przed osiemnastką.
Czy 16-latek może mieć sklep internetowy?
Tak, ale zwykle potrzebna jest pomoc rodziców lub opiekunów. Największe problemy dotyczą:
- podpisywania umów,
- regulaminów sprzedaży,
- płatności internetowych,
- kont bankowych,
- rozliczeń podatkowych.
Dlatego część młodych przedsiębiorców prowadzi działalność:
- przez rodziców,
- w formie działalności nierejestrowanej,
- na platformach niewymagających rejestracji firmy.
Czy 14-latek może prowadzić działalność nierejestrowaną?
To temat bardziej skomplikowany. Przepisy nie wskazują wprost minimalnego wieku dla działalności nierejestrowanej, jednak osoba niepełnoletnia nadal ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych. W rzeczywistości 14-latek może mieć problem z:
- zawieraniem umów,
- przyjmowaniem płatności,
- formalnościami podatkowymi,
- prowadzeniem sprzedaży online.
Dlatego w większości przypadków konieczna jest pomoc i zgoda rodziców.
Czym jest działalność nierejestrowana?
To uproszczona forma drobnego zarabiania bez konieczności zakładania firmy w CEIDG. Można z niej korzystać pod warunkiem, że:
- przychody miesięczne nie przekraczają określonego limitu,
- działalność nie wymaga koncesji,
- nie jest prowadzona w formie spółki.
To rozwiązanie często wybierane przez:
- uczniów,
- studentów,
- osoby dorabiające po godzinach.
Czy niepełnoletni musi płacić podatki?
Tak, dochody osiągane przez osoby niepełnoletnie również mogą podlegać opodatkowaniu. W zależności od rodzaju działalności konieczne może być:
- rozliczenie PIT,
- ewidencjonowanie sprzedaży,
- prowadzenie uproszczonej dokumentacji.
W praktyce wiele zależy od:
- źródła dochodu,
- wysokości przychodów,
- formy działalności.
Czy bank założy konto firmowe dla niepełnoletniego?
Często pojawiają się z tym problemy. Wiele banków wymaga pełnoletności przy zakładaniu rachunków firmowych. Niektóre instytucje pozwalają jednak:
- otworzyć konto za zgodą rodziców,
- korzystać z kont młodzieżowych,
- działać pod nadzorem opiekuna.
Jakie działalności najczęściej prowadzą młodzi ludzie?
Najpopularniejsze są:
- sprzedaż internetowa,
- tworzenie grafik,
- social media,
- korepetycje,
- rękodzieło,
- montaż wideo,
- fotografia.
To działalności, które często można rozpocząć przy niewielkich kosztach.
Czy szkoła może zabronić prowadzenia działalności?
Nie, ale młoda osoba nadal ma obowiązek realizowania nauki szkolnej. Prowadzenie działalności nie zwalnia:
- z uczęszczania do szkoły,
- egzaminów,
- obowiązków edukacyjnych.
Czy warto zakładać firmę przed 18 rokiem życia?
To zależy od skali działalności. W wielu przypadkach lepszym rozwiązaniem okazuje się:
- działalność nierejestrowana,
- współpraca z rodzicami,
- rozwijanie umiejętności do czasu pełnoletności.
Po ukończeniu 18 lat prowadzenie firmy staje się znacznie prostsze pod względem formalnym.
Jakie są największe trudności dla młodych przedsiębiorców?
Najczęściej problemem okazują się:
- formalności,
- podatki,
- umowy,
- konto bankowe,
- brak doświadczenia.
Mimo to coraz więcej młodych osób już przed osiemnastką zdobywa pierwsze doświadczenia biznesowe i rozwija własne projekty, które później przeradzają się w pełnoprawne firmy.
Źródło: www.force.org.pl
