Spread jest jednym z podstawowych pojęć, z którym możesz spotkać się przy wymianie walut, inwestowaniu na rynku Forex czy handlu kontraktami CFD. Na pierwszy rzut oka niewielka różnica między dwiema cenami może wydawać się mało istotna, jednak przy większych transakcjach potrafi zauważalnie zwiększyć koszt. Co oznacza wysoki spread? Najprościej mówiąc, oznacza dużą różnicę między ceną kupna a ceną sprzedaży danego instrumentu lub waluty.
Co oznacza wysoki spread?
Wysoki spread oznacza, że różnica pomiędzy ceną, po której możesz kupić dany instrument, a ceną, po której możesz go w tej samej chwili sprzedać, jest stosunkowo duża. W praktyce powoduje to, że już na początku transakcji musisz pokonać większą różnicę cenową, zanim pozycja zacznie przynosić zysk.
Dobrze widać to na prostym przykładzie wymiany walut. Załóżmy, że kantor sprzedaje euro po 4,40 zł, a kupuje je od klientów po 4,30 zł. Spread wynosi wtedy 0,10 zł na jednym euro. Jeśli kupisz 1000 euro i natychmiast zechcesz je sprzedać przy niezmienionych kursach, różnica pomiędzy tymi operacjami wyniesie 100 zł.
Im większy spread, tym mniej korzystne stają się takie szybkie transakcje. Dotyczy to zarówno tradycyjnej wymiany walut, jak i instrumentów finansowych notowanych jednocześnie z ceną kupna i sprzedaży. Spread jest więc jednym z elementów, które powinieneś sprawdzić przed zawarciem transakcji, a nie dopiero po jej wykonaniu.
Wysokość spreadu nie jest przy tym zawsze taka sama. Może zależeć między innymi od rynku, rodzaju instrumentu, jego płynności, warunków oferowanych przez danego pośrednika oraz sytuacji rynkowej. Szczególnie podczas gwałtownych ruchów cenowych różnica między ceną kupna i sprzedaży może się zwiększać.
Na czym polega spread?
Spread to różnica pomiędzy ceną kupna i ceną sprzedaży. Na rynku Forex często mówi się o różnicy pomiędzy ceną bid i ask. Komisja Nadzoru Finansowego wskazuje spread jako różnicę pomiędzy ceną, po której można sprzedać instrument, a ceną jego zakupu.
Podobny mechanizm spotkasz w kantorze. Kantor nie kupuje od klienta euro po dokładnie tej samej cenie, po której mu je sprzedaje. Kurs sprzedaży waluty jest zazwyczaj wyższy od kursu jej kupna, a powstała pomiędzy nimi różnica jest właśnie spreadem walutowym.
Załóżmy, że dolar ma kurs kupna 3,75 zł i kurs sprzedaży 3,85 zł. Spread nominalny wynosi wtedy 10 groszy. Aby określić jego znaczenie, nie powinieneś jednak patrzeć wyłącznie na wartość podaną w groszach. Przydatne może być również przeliczenie różnicy procentowo oraz porównanie jej z ofertami innych miejsc wymiany.
Spread jest szczególnie istotny w przypadku osób często kupujących i sprzedających waluty. Jeżeli wymieniasz pieniądze raz przed wakacjami, niewielka różnica może nie mieć dużego wpływu na Twój budżet. Jeśli natomiast regularnie wymieniasz wysokie kwoty, nawet pozornie mała różnica w kursie może w dłuższej perspektywie oznaczać zauważalny koszt.
Dlaczego spread czasami jest wysoki?
Jedną z przyczyn może być niska płynność danego rynku. Jeśli instrument jest często kupowany i sprzedawany przez dużą liczbę uczestników, łatwiej znaleźć drugą stronę transakcji, a różnica między ofertami kupna i sprzedaży może być stosunkowo niewielka. Przy mniej popularnych instrumentach sytuacja może wyglądać inaczej.
Znaczenie ma również zmienność. W czasie publikacji ważnych danych gospodarczych, decyzji dotyczących stóp procentowych albo innych wydarzeń powodujących gwałtowne ruchy cen spread może się rozszerzać. Dla inwestora oznacza to wyższy koszt wejścia w pozycję lub wyjścia z niej w porównaniu ze spokojniejszym okresem.
W przypadku wymiany pieniędzy spread zależy także od polityki konkretnego banku lub kantoru. Dwie instytucje mogą w tym samym momencie oferować zupełnie inne kursy tej samej waluty, dlatego porównywanie samego kursu średniego nie wystarcza. Kursy średnie publikowane przez NBP pełnią funkcję informacyjną i nie są równoznaczne z cenami, po których bank lub kantor musi wymienić Ci walutę.
Właśnie dlatego przed większą transakcją warto zestawić ze sobą zarówno kurs kupna, jak i sprzedaży. Oferta reklamowana jako korzystna może wyglądać mniej atrakcyjnie, jeżeli różnica pomiędzy tymi wartościami jest znacznie większa niż u konkurencji.
Jak wysoki spread wpływa na inwestowanie?
Przy inwestowaniu spread można potraktować jako koszt, który pojawia się już podczas otwierania pozycji. Jeżeli kupujesz instrument po cenie ask, a w tym samym momencie można go sprzedać jedynie po niższej cenie bid, początkowy wynik pozycji jest ujemny właśnie o wielkość spreadu.
Załóżmy, że instrument można kupić za 100,20 zł, natomiast cena jego sprzedaży wynosi 100 zł. Spread to 0,20 zł. Aby transakcja zaczęła przynosić dodatni wynik, cena musi najpierw przesunąć się w korzystnym kierunku na tyle, żeby zrekompensować tę różnicę oraz ewentualne pozostałe koszty.
Ma to szczególnie duże znaczenie przy bardzo krótkoterminowym handlu. Jeśli inwestor próbuje zarabiać na niewielkich ruchach ceny, wysoki spread może pochłaniać dużą część potencjalnego wyniku. Przy dłuższym horyzoncie względne znaczenie pojedynczego spreadu może być mniejsze, choć nadal powinien być uwzględniany.
Przy kontraktach CFD mogą występować również inne koszty, na przykład punkty swapowe związane z utrzymywaniem pozycji przez kolejne dni. KNF zwraca uwagę, że punkty swapowe są kosztem przetrzymywania pozycji CFD na następny dzień, dlatego spread nie powinien być traktowany jako jedyny koszt transakcji.
Czy spread to prowizja?
Spread nie jest tym samym co prowizja, chociaż oba elementy mogą stanowić koszt transakcji. Spread wynika z różnicy pomiędzy ceną kupna i sprzedaży, natomiast prowizja jest odrębną opłatą naliczaną zgodnie z tabelą opłat danego brokera, banku lub innego pośrednika.
Możliwe są różne modele rozliczeń. Jeden broker może oferować stosunkowo szerszy spread i nie pobierać osobnej prowizji za określony rodzaj transakcji. Inny może oferować węższy spread, ale jednocześnie naliczać prowizję od wartości pozycji lub wielkości transakcji. Dlatego nie powinieneś porównywać ofert tylko na podstawie jednego parametru.
Jeżeli przykładowo jedna oferta przewiduje spread o wartości 10 zł bez dodatkowej prowizji, a druga spread odpowiadający 4 zł i prowizję w wysokości 8 zł, ta druga wcale nie musi być tańsza. Trzeba policzyć łączny koszt związany z wykonaniem transakcji.
Przed wyborem rachunku inwestycyjnego warto więc sprawdzić spread, prowizje, koszty przewalutowania, a w przypadku instrumentów lewarowanych także potencjalne opłaty związane z utrzymywaniem pozycji. Dopiero zestawienie wszystkich elementów daje rzeczywisty obraz kosztów.
Jaki spread można uznać za wysoki?
Nie istnieje jedna uniwersalna wartość, powyżej której spread zawsze jest wysoki. Spread wynoszący kilka groszy może być niewielki w przypadku jednej waluty, a bardzo duży w odniesieniu do innego instrumentu. Znaczenie ma jego wartość względem aktualnej ceny oraz typ rynku.
Najpraktyczniejszą metodą jest porównanie ofert dotyczących dokładnie tego samego instrumentu w tym samym czasie. Jeżeli kilka kantorów sprzedaje euro po zbliżonej cenie, ale jeden z nich jednocześnie skupuje je po zdecydowanie niższym kursie, jego spread będzie większy.
Podobnie można postępować przy wyborze brokera. Warto sprawdzać przeciętny spread podczas normalnych godzin handlu, ale również dowiedzieć się, czy jest on stały, czy zmienny. W przypadku spreadu zmiennego wartość widoczna w spokojnym momencie nie musi być taka sama podczas dużej zmienności.
Sama informacja o bardzo niskim spreadzie również nie powinna przesądzać o wyborze usługodawcy. Trzeba uwzględnić pozostałe opłaty, warunki wykonania zleceń oraz bezpieczeństwo środków.
Jak obliczyć spread?
Najprostsze obliczenie polega na odjęciu kursu kupna od kursu sprzedaży. Jeżeli kantor kupuje euro po 4,30 zł, a sprzedaje po 4,40 zł, obliczenie wygląda następująco: 4,40 zł minus 4,30 zł daje 0,10 zł. To spread nominalny wynoszący 10 groszy.
Możesz również spotkać spread przedstawiony procentowo lub, w przypadku rynku Forex, wyrażony w pipsach. Dzięki temu łatwiej porównywać warunki dotyczące instrumentów mających różne ceny.
Najważniejsze jest jednak przełożenie spreadu na konkretną kwotę transakcji. Przy różnicy wynoszącej kilka groszy koszt może wydawać się symboliczny, dopóki nie pomnożysz go przez kilkaset, kilka tysięcy czy kilkadziesiąt tysięcy jednostek kupowanej waluty.
Jak ograniczyć koszt wysokiego spreadu?
Przy wymianie walut przede wszystkim warto porównywać kurs kupna oraz sprzedaży w kilku miejscach. Nie należy sugerować się wyłącznie reklamowanym hasłem dotyczącym braku prowizji, ponieważ instytucja nadal może zarabiać na różnicy kursowej.
Jeżeli planujesz transakcję inwestycyjną, sprawdź warunki dotyczące konkretnego instrumentu. Popularne aktywa mogą mieć zupełnie inne spready niż instrumenty o mniejszej płynności, a warunki mogą dodatkowo zmieniać się zależnie od pory dnia i sytuacji rynkowej.
Warto również unikać oceniania kosztów wyłącznie na podstawie spreadu. Niski spread połączony z wysoką prowizją, kosztownym przewalutowaniem albo innymi opłatami niekoniecznie oznacza tanią usługę.
Odpowiadając więc na pytanie, co oznacza wysoki spread, można powiedzieć, że jest to przede wszystkim sygnał dużej różnicy pomiędzy ceną kupna i sprzedaży. Dla Ciebie oznacza to większy koszt wykonania transakcji i większy ruch ceny potrzebny do jego odrobienia. Dlatego przed wymianą większej kwoty lub rozpoczęciem inwestowania warto patrzeć nie na jedną atrakcyjnie wyglądającą cenę, ale na pełne warunki kupna i sprzedaży.
Źródło: www.force.org.pl
